Diện tích                              6772.6 km² 

Đường bờ biển:                                               Có bờ biển 

Giáp biên giới:                                                         Không

Nhỏ nhất                                          Lớn nhất

0.98 km²                                               342.36 km² 

phường Hòa Bình                                 phường Hòa Lợi

7. Biên giới hành chính 

Về địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay không còn có ranh giới như TP.HCM cũ, vì từ năm 2025 thành phố đã được hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu để hình thành một thành phố trực thuộc trung ương mới. Theo phương án hợp nhất được công bố, thành phố có diện tích khoảng 6.772,59 km², dân số trên 13,7 triệu người trong giai đoạn đề án; các tài liệu cập nhật sau đó thường nêu quy mô dân số khoảng 14 triệu người.

Theo các tài liệu tổng hợp sau sắp xếp, thành phố hiện giáp các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng và có mặt giáp Biển Đông; đồng thời không gian phát triển của thành phố trải từ lõi đô thị – tài chính ở trung tâm, qua vành đai công nghiệp – công nghệ ở phía bắc và đông bắc, đến không gian cảng biển – kinh tế biển ở phía đông nam. Vì vậy, khi mô tả biên giới hành chính hiện nay, cần tránh dùng lại mô tả cũ của TP.HCM trước hợp nhất.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Sài Gòn nhanh chóng trở thành một trong những địa bàn chiến lược quan trọng nhất ở Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ngay từ những ngày đầu sau khi chính quyền cách mạng được thiết lập, thực dân Pháp đã quay trở lại xâm lược Nam Bộ (23/9/1945), biến Sài Gòn thành trung tâm quân sự và hậu cần lớn của chúng. Trong suốt giai đoạn 1945–1954, Sài Gòn vừa là nơi diễn ra các cuộc giao tranh ác liệt, vừa là trung tâm chỉ huy của quân đội Pháp tại miền Nam, đồng thời cũng là địa bàn hoạt động bí mật của lực lượng cách mạng với nhiều phong trào đấu tranh của công nhân, học sinh, sinh viên và trí thức đô thị.

Sau Hiệp định Genève, đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền, Sài Gòn trở thành thủ đô của chính quyền Việt Nam Cộng hòa và là trung tâm chính trị – quân sự lớn nhất của miền Nam Việt Nam. Trong giai đoạn 1954–1975, thành phố được Mỹ và chính quyền Sài Gòn đầu tư phát triển mạnh về quân sự, hành chính và hạ tầng đô thị nhằm phục vụ cho chiến lược chống lại phong trào cách mạng. Tuy nhiên, đây cũng là nơi diễn ra nhiều phong trào đấu tranh sôi nổi của quần chúng nhân dân, đặc biệt là các phong trào phản chiến, biểu tình của sinh viên, học sinh, Phật giáo và các tầng lớp trí thức, góp phần làm suy yếu chính quyền đương thời.

Đặc biệt, từ sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, tình hình chiến sự tại Sài Gòn trở nên ngày càng căng thẳng, cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ về tương quan lực lượng giữa hai bên. Những năm đầu thập niên 1970, cùng với sự rút lui dần của quân đội Mỹ, chính quyền Sài Gòn rơi vào thế bị động và suy yếu nghiêm trọng.

Đỉnh cao của toàn bộ giai đoạn này là Chiến dịch Hồ Chí Minh – chiến dịch quân sự quyết định mở màn vào cuối tháng 4 năm 1975. Với sự phối hợp của nhiều cánh quân tiến công từ các hướng, lực lượng cách mạng đã nhanh chóng bao vây và tiến vào nội đô Sài Gòn. Vào trưa ngày 30/4/1975, xe tăng của Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, buộc Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Sự kiện này đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn, kết thúc chiến tranh, giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước.

Thắng lợi của chiến dịch không chỉ có ý nghĩa to lớn đối với lịch sử dân tộc Việt Nam mà còn tác động mạnh mẽ đến phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới, trở thành biểu tượng của ý chí độc lập và khát vọng tự do của các dân tộc bị áp bức. Sau năm 1975, Sài Gòn chính thức bước sang một giai đoạn lịch sử mới và được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định vị thế của thành phố trong tiến trình phát triển của đất nước thống nhất.

Sau năm 1975, Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tái thiết trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ sau công cuộc Đổi mới năm 1986, thành phố nhanh chóng vươn lên trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Với vai trò đầu tàu kinh tế, TP.HCM đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP, ngân sách quốc gia và kim ngạch xuất khẩu.

Thành phố phát triển mạnh mẽ các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao như Tân Thuận, Linh Trung và Khu Công nghệ cao TP.HCM, thu hút lượng lớn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đồng thời, TP.HCM là trung tâm tài chính – ngân hàng, thương mại, logistics và dịch vụ lớn nhất Việt Nam, với hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và mạng lưới giao thông liên vùng phát triển.

Về đô thị, thành phố đang từng bước hoàn thiện hạ tầng hiện đại với các dự án lớn như tuyến metro, đường vành đai, cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Đồng thời, TP.HCM là trung tâm giáo dục, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, nơi tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và hệ sinh thái khởi nghiệp năng động.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, thành phố đang định hướng phát triển theo mô hình đô thị thông minh, kinh tế số và tăng trưởng xanh. Bên cạnh phát triển kinh tế, TP.HCM cũng chú trọng nâng cao chất lượng sống, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Với vị thế chiến lược, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là trung tâm của vùng Đông Nam Bộ mà còn là đầu mối liên kết với Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên, giữ vai trò quan trọng trong hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.